tPočetna
 

DUČIĆEVE VEČERI POEZIJE

POETSKA SVETKOVINA U ZNAKU NAJBOLJIH PJESNIKA

Tradicionalna pjesnička manifestacija Dučićeve večeri poezije koja u Trebinju traje četiri decenije, ove se godine održavala u neuobičajenom terminu, jer, kako je objašnjeno, datum povratka pjesnikovih zemnih ostataka u rodni grad poklapa se sa oktobarskim Sajmom knjige u Beogradu, zbog čega je ovogodišnji praznik stiha u našem gradu održan početkom septembra.

Večeri su zvanično, prema ustaljenoj praksi, i ove godine počele Svečanom akademijom pod nazivom “Neko čudo ima”, u okviru koje je dodijeljena i Dučićeva nagrada ovogodišnjem laureatu Đorđu Sladoju, pjesniku iz Hercegovine koji živi i radi u Vojvodini.

Otvarajući ovogodišnje Dučićeve večeri poezije i upućujući riječi dobrodošlice brojnim gostima, načelnik opštine Trebinje dr Dobroslav Ćuk, koji je ujedno i predsjednik Savjeta Dučićevih večeri poezije, istakao je da je Trebinje kulturna scena koja je sinonim za provjerenu vrijednost i za visok kulturni standard.

“Poseban pozdrav upućujem onom zlatnom talogu koga svaki narod ima, našim najdražim gostima, piscima koji su, preko svih naših novih granica, ali i preko okeana, iz dijaspore došli da bi svoju riječ kazali podno Dučićevog velikog brijega Leotara. Došli da i ovdje provjere njen zvuk, njen domet i njen eho”, rekao je načelnik opštine Trebinje, naglašavajući da su Dučićeve večeri poezije, uz Struške večeri, ostale na onom nivou na koji su ih, kako kaže, podigla izdašnija vremena, dublji fondovi i možda bezbrižnije generacije.

On je kazao da su u našim uslovima Dučićeve večeri poezije postale za mnoge i vjera i izazov, zbog čega se svake godine nastoje unijeti nova osvjetljenja i nijanse, uz brižljivo promišljanje onog što je Dučić danas ovdje i među drugim narodima.

ĐORĐU SLADOJU DUČIĆEVA NAGRADA
 

Načelnik dr Dobroslav Ćuk uručuje dučićevu
nagradu Đ. Sladoju

Obrazlažući odluku žirija da ovogodišnja Dučićeva nagrada pripadne pjesniku Đorđu Sladoju, doktor Ranko Popović, član žirija, je rekao da Sladoje ide u red onih rijetkih pjesnika koji su se već prvom knjigom potvrdili kao izrazito samosvojni stvaraoci.

“Površna književna kritika, prepoznala ga je nakon pojave prvih zbirki pjesama kao Nogovog sljedbenika, zavedena najprije površnim utiskom zajedničkog im, zavičajnog jezika. Ostaci takvog mišljenja pojavljuju se povremeno i danas, mada se radi o pjesnicima bitno različitog glasa. Sladoje se nesumnjivo, nakon deset objavljenih pjesničkih knjiga, potvrdio kao trenutno najznačajniji predstavnik “stražilovske lirske niti u srpskom pjesništvu, legitimni nasljednik Branka, Zmaja i Desanke, poeta tananog i svestranog osjećanja tradicije i prepoznatljive duševnosti”, rekao je Popović.

On je dodao da je, na planu opšte slike savremene srpske poezije, on pjesnik najsloženijeg i najneposrednijeg izraza pravoslavne duhovnosti, a da se intezitetom osjećanja njegova poezija ravna sa Šantićevom i Desnkinom.

Sa prefinjenom ironijom i karakterističnim, blagotvornim humorom, Sladojeva poezija je, prema mišljenju žirija, u tematsko motivskom pogledu, hronika ljudske, ali i nacionalne patnje i poraza, seoba i smrti.

“Ona je rijedak i dragocjen spoj pjesništva, visoke kulture, bremenite osjećajnosti, izrazitog moralnog stava kao izraza zavjetne svijesti, uprkos vemenu sumnji i rastakanju vrijednosti”, rekao je Popović, u ime žirija.

Ovo visoko priznanje Sladoju je uručio načelnik opštine Trebinje dr Dobroslav Ćuk, istakavši da je nagrada, ovjerena sjajnim imenom kneza pjesnika, otišla u ruke još jednog sjajnog pjesničkog imena, jednom od najznamenitijih srpskih pjesnika.

Jovan Kolundžija

Besjedeći o poeziji Jovana Dučića, dobitnik Dučićeve nagrade za 2007. godinu Đorđo Sladoje naglasio je da se Dučić u svom književnom opusu nije zadovoljavao takozvanim malim stvarima, već je sebi zadavao visoku mjeru, postavljao krupna pitanja i teške probleme, a za njihovo rješavanje obavljao, uporno i mimo naših običaja, takozvane visinske pripreme u književnim centrima Evrope i svijeta.

Po njemu je Dučić jednim dijelom bio tipični intelektualac onog vremena, a drugim “ostao onaj mediteranski paganin kome se nikada nije ugasio put sunca i ideal klasične ljepote, koja je nezamisliva bez grčkog mita, u čijoj osnovi je mnogoboštvo”.

Istićući da je kod Dučića bilo i izvora sumnje u čovjekovu bogolikost, sumnje koju je ovaj razvio do metafizičke drame, a ona je u gorkom talogu iskustva, skupljanom u svijetu koji je najprije u teoriji, a zatim i upraksi izvršio bogoubistvo, Sladoje dodaje:

“Rijetki su pjesnici koji, liturgijski snažno i lirski poneseno, slave božije prisustvo u svijetu, vidljivom i nevidljivom, u bilju i zvjerinju, u svjetlosti i vodi, u svemu što je pošteđeno kobne svijesti o prolaznosti i smrti, kao što je to činio Jovan Dučić”.

Ovogodišnji laureat govorio je i desetak svojih pjesama iz deset do sada objavljenih zbirki.

Manifestacija Dučićevih večeri poezije nastavljena je i sutradan pomenom pjesniku Jovanu Dučiću u Hercegovačkoj Gračanici na Crkvini, gdje su bili organizovani i razgovori o poeziji Đorđa Sladoja, dobitnika Dučićeve nagrade za 2007. godinu.

Dučićeve večeri poezije su završene poetskom muzičkom večeri pod nazivom “Na Dučićevom putu”, gdje su, pored Sladoja, nastupili su i pjesnici Slobodan Rakitić, Ružica Komar, Dragoljub Vukadinović, Dragan Bojović, Miomir Jovanović, Danilo Marić, Đorđo Dabarčić, Bratislav Milanović, Gordana Sarić, Božidar Glogovac, Zoran Kostić, Andrija Radulović i Radoslav Milošević, od kojih su mnogi dobitnici značajnih književnih nagrada.

Dragana del Monako

U umjetničkom dijelu programa Svečane akademije i Poetske večri nastupili su mecosopran Dragana del Monako, primadona Beogradske opere, uz klavirsku pratnju Darinke Paunović, poznati violinista Jovan Kolundžija, uz klavirsku pratnju Nade Kolundžije, gitarista Uroš Dojčinović i banjalučki hor “Jedinstvo”, pod dirigentskom palicom Nemanje Savića, te glumac Ateljea 212 Tihomir Stanić, dok je program vodio pjesnik Dragoljub Brajković...

V.D.

UZ DUČIĆEVE VEČERI POEZIJE

PROMOCIJA IZDANJA AKADEMIJE NAUKA RS I ZBORNIKA VEČERI

Završnoj večeri “Dučićevih večeri poezije” prethodila je promocija izdanja Akademije nauka i umjetnosti RS koja je Narodnoj biblioteci u Trebinju poklonila 34 knjige sa oko 300 naučnih i stručnih radova.

Da je knjiga opšte dobro, a jedini kriterij Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske istina i provjereni ideali istine kojih se drže, potvrdio je na ovoj promociji predsjednik ANU RS Rajko Kuzmanović.

On je istakao da je knjiga opšte dobro, pa su i ove knjige koje su poklonjene biblioteci, i pored činjenice da imaju svoje autore, kako je rekao, svojina svih njihovih čitlaca, jer nauka i znanje nemaju domovinu.

“U ovih tridesetak knjiga su svoju riječ kazali oko tri stotine naučnih i stručnih ljudi, a to je naveće bogatstvo koje mi imamo u Republici Srpskoj”, istakao je akademik Kuzmanović.

Prema njegovim riječima, u ANU RS,  koja ima zadatak da podstiče i čuva razvoj nauke i umjetnosti, da unapređuje duh stvaralaštva,  do sada je izdato oko 50 raznih naučnih i stručnih izdanja, monografija, zbornika, posebnih izdanja, spomenica i sl., čime se doprinosi materijalnom razvoju Republike Srpske, njenom duhovnom obogaćenju i opštoj afirmaciji.

On je istakao naročito Zbornike radova “Srpski duhovni prostor”, 650 godina Dušanovog zakonika, Zemlja Pavlovića, Srpska revolucija 1804 -  1815, Deset godina Dejtonskog sporazuma i Zbornik “Republika Srpska - 15 godina postojanja i razvoja” koji je u štampi, kao i ona djela koja se tiču raznih naučnih disciplina, poput “150 godina od rođenja Mihajla Pupina”, “Epoha kvanta”, “100 godina teorije relativnosti”, “Ideje Nikole Tesle”  isl.

Kuzmanović je istakao da je Akademija izdala i sabrana djela svojih istaknutih članova poput Mandića, Vasića, Starovića, Kuzmanovića, Purkovića, te da su u pripremi i nova izdanja.

Zahvaljujući se na poklonu, direktor trebinjske Narodne biblioteke Danica Kuduz je izrazila nadu da će ova izdanja naći svoje čitaoce i služiti svim generacijama.

O radu Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske i izdavačkoj djelatnosti ove ustanove govorio je akademik Ljubomir Zuković, ističući da je za proteklih desetak godina ova institucija, iako je izgubila i trojicu svojih čelnih ljudi, Slavka Leovca, Petra Mandića i Milana Vasića, dala veliki doprinos razvoju nauke i kulture u Srpskoj.

U prijepodnevnim časovima istog dana, na Crkvini je održan je Okrugli sto,  čija glavna tema je bila poezija ovogodišnjeg laureata Đorđa Sladoja, čiji je poetski opus od deset knjiga, za razliku od nekih mišljenja da naginju poeziji Rajka Petrova Noga, ocijenjen kao “stražilovske poetske niti”, iako sa hercegvačkim govorom.

Na Crkvini, u zadužbini Branka i Radmile Tupanjac, održana je i promocija Zbornika “Dučićevih večeri poezije 2004-2007.”, koji sadrži sve ono što je na ovim poetskim svetkovinama rečeno u posljednje tri godine, pjesme, eseje, književne kritike, fotografije...