U TOKU SANACIJA SANITARNE DEPONIJE OBODINA
ODLAGANJE SMEĆA NA SAVREMEN NAČIN
Nakon što je 2002. godine izašao set zakona o zaštiti životne sredine Republike Srpske, koji, između ostalog, obuhvata i Zakon o upravljanju otpadom, u kome se precizira kako i na koji način trebaju funkcionisati otpadi, u Trebinju je, nakon trogodišnjih priprema i uz pomoć Evropske komisije, počela sanacija deponije Obodina.
Deponija, koja se nalazi neposredno uz magistralni pravac Trebinje - Herceg
Novi, a budući da je na ovom mjestu do sada bilo samo odlagalište gradskog
otpada bez njegovog uklanjanja, predstavljala je gorući ekološki problem naše
opštine, sve do nedavno, kada se ozbiljno krenulo u ovaj projekat.
“Svjesni zakonskih pravila, ali i činjenice da se na ovom planu mora napraviti nešto konkretno, mi smo se, na poziv Evropske komisije, uključili aktivno u početak projekta, iako nismo imali neko veliko znanje i iskustvo”, kaže ekološki inspektor opštine Trebinje i koordinator zaštite životne sredine Stevan Bekan.
Nakon izrade plana upravljanja otpadom koji je urađen u saradnji sa Evropskom komisijom i odnosi se na regiju Trebinje, a osim naše opštine, obuhvata i Ljubinje, Bileću i Gacko, dešava se da naši stručnjaci shvataju da je regionalna deponija projekat koja zahtijeva širi proces i odlučeno je da se najprije riješi problem naše opštine.
Tako se, preko italijanske nevladine organizacije UCODEP, ušlo u SINET program koji obuhvata lokalne zajednice jugoistočne Evrope u rješavanju problema ekologije.
Bekan kaže da se na ovaj način uradila projektna dokumentacija za godinu ipo dana, u saradnji sa profesorom doktorom Đenarijem Ćerimagićem i Građevinskim fakultetom u Sarajevu, te stručnjacima iz Toskane i uz pomoć domaćih kadrova i nevladinog, kao i vladinog sektora.
Nakon izrade ovog izuzetno kvalitetnog projekta, aplicirano je za grantovska sredstva kod Evropske komisije i, u konkurenciji više od 200 projekta Republike Srpske i cijele Bosne i Hercegovine, opština Trebinje je dobila milion i 113.000 eura, što je jedna od većih donatorskih investicija u Trebinju.
Tek godinu dana nakon odobrenja sredstava, ona su postala operativna, tako da je od 25. marta ove godine, kako kaže Bekan, otvoren građevinski dnevnik, odnosno, počeli su radovi koje izvodi “Integral inženjering” iz Laktaša, a nadzor ispred Evropske komisije vrši belgijska firma “Safež”.
Radovi sada idu jednom izuzetno dobrom dinamikom, prema kojoj je staro odlagalište, površine oko hektar ipo, već gotovo u cjelosti sanirano.
“Deponija će se obezbijediti maksimalno na način što se postavlja sloj bentonita, zatim nepropusna folija, pa geotekstil i drenažni sistemi, kako bi se uspostavila makismalna bezbjednost zbog činjenice da je u pitanju kraško tlo koje je vrlo propusno, pa se na ovaj način eliminiše problem zagađivanja podzemnih vod”, objašnjava dalje Bekan.
Nakon folije, postavlja se novi sloj šljunka, a po svemu ide novi tampon humusa na kome će biti zasađeno zelenilo i trava.
Na ovaj se način jedna ekološka bomba, kakvo je bilo ovo divlje odlagalište otpada na Obodini koje smo mi nazivali deponijom, sada zaista pretvara u sanitarnu deponiju.
Prema onom što je dalje predviđeno, budući rad na ovoj deponije će biti tako organizvan na način što će, na dijelu na kome je obezbijeđena nepropusnost, svakodnevno biti dovoženi i nasipani slojevi otpada koji će se mašinama razvaljati i sabijati, a onda pokrivati pijeskom, tako da, ne samo da nema bojazni od zagađenja podzemnih voda, već nema bojazni ni za zagađenje zemljišta.
Dalje upravljanje ovom deponijom, koja će biti jedna od najsavremenijih u Bosni i Hercegovini, će ići na način da će cjelokupna deponija biti jedan ograđen prostor, na čijem ulazu će biti postavljena vaga, na kojoj će se mjeriti količine dovezenog otpada.
Bekan kaže da bi radovi na starom odlagalištu trebali da budu uskoro završeni, dok je samo jedan dio ostavljen za odlaganje smeća dok traju sanacioni radovi i uređenje prostora za novi dio privremene deponije koja će funkcionisati na sanitaran način, a oko novog prostora će se uskoro postaviti zaštitna ograda i mjerni uređaji.
Za nekoliko godina bi, na mjestu na kome se opštine dogovore, trebala da se uradi regionalna deponija, gdje će postojati uslovi za sanitarno odlaganje otpada cijele istočnohercegovačke regije, o čemu slijedi sastanak Saveza opština istočne Hercegovine.
“To nije samo regionalna deponija, već regionalni centar za uklanjanje otpada, gdje će se raditi reciklaža i sistematsko prikupljanje i presovanje otpada, a u svemu treba imati na umu da se moraju odbaciti predrasude da su sanitarne deponije problem, jer one su potpuno bezbjedne za zdravlje stanovništva, a svako ovakvo upravljanje otpadom je, u stvari, samoodrživ projekat”, istakao je na kraju Bekan.
Dakle, stanvništvo cijele zubačke regije, a naročito Petrovog polja, će konačno moći da dišu punim plućima, da gaje stoku, voće, povrće, odnosno, da povećaju kvalitet života, a deponija će izgledati lijepo, bez neugodnih mirisa, dima i slično... V.D.