konaČno rijeŠen problem odlaganja Čvrstog otpada

NEMA VIŠE BOJAZNI OD EKOLOŠKE BOMBE "OBODINA"

Sanitarna deponija Obodina zvanično je puštena u rad krajem prošlog mjeseca, čime su stvoreni uslovi da se problem odlaganja čvrstog otpada, nakon pola vijeka, konačno riješi na najsavremeniji i ekološki najprihvatljiviji način.

Deponiju na Obodini svečano je pustio u rad premijer RS Milorad Dodik i načelnik naše Opštine dr Dobroslav Ćuk. Predsjednik Vlade RS je  kazao da je realizacijom ovog projekta riješen ne samo ekološki, nego i kulturološki problem ovog kraja.

"Ovim je dosadašnja divlja deponija upotpunosti sanirana i stvoreni su uslovi za potpuno bezbjedno rukovanje čvrstim otpadom, koji od sada ne može štetno uticati na okolinu", rekao je Dodik dodavši da je ovaj projekat dobar primjer kako se problemi u zajednici mogu uspješno rješavati kroz partnerstvo lokalnih vlasti, Vlade RS i međunarodne zajednice.

"Lokalna vlast u Trebinju je duže od pola vijeka bila suočena sa problemom deponovanja čvrstog otpada na lokalitetu Obodina  koji je odlagan na neprihvatljiv i necivilizovan način i ta  deponija  okarakterisana je  od strane stručnjaka kao "ekološka bomba" koja je pogubna za zdravlje ljudi i ekološku sredinu, ne samo u Trebinju nego i šire". Ovo je konstatovao   načelnik naše Opštine dr Dobroslav Ćuk, govoreći na svečanosti koja je  upriličena u Opštini Trebinje,  povodom prezentacije projekta rehabilitacije deponije Obodina i izgradnje sanitarne deponije u Opštini Trebinje , koja je  prethodila zvaničnom svečanom otvaranju ovog objekta. "Ovim projektom je dat snažan podsticaj investicijama u poljoprivredi i turizmu , čime se stvaraju  preduslovi za otvaranje novih radnih mjesta te  bolji i prosperitetniji život svih građana Trebinja", istakao je, načelnik Ćuk.

Projektna dokumentacija, čiju je izradu finansirala Opština Trebinje, urađena je na Građevinskom  fakultetu u Sarajevu ,  a  u okviru projekta italijanske nevladine organiazacije UKODEP,  Udruženja italijanskih opština regije Toskana i Ministarstva spoljnih poslova BiH koji su, u ove svrhe, izdvojili  135 hiljada evra. Evropska unija je obezbijedila oko milion i 300 hiljada evra za radove na sanaciji i izgradnju ove  sanitarne deponije  kao i  dodatnih 170 hiljada evra za troškove nadzora nad radovima.

Radovi  na sanaciji deponije Obodina , koje je izvodilo preduzeće "Integral Inženjering" iz Laktaša,  počeli su u februaru prošle  i trajali  do avgusta ove godine.

"Odlaganje otpada na Obodini počelo 1965. godine sa slobodnim pristupom odlagalištu bez neophodne kontrole. Deponiji  je manjkala osnovna infrastruktura, sistem za vodosnabdijevanje i snabdijevanje električnom energijom,  nije bila  ograđena i otpad je skoro 50 godina odlagan bez ikakvog nadzora i upravljanja", podsjeća  Stevan Bekan, koordinator u ovom projektu. "Odlaganje različitog asortimana otpada (komunalnog, čvrstog, industrijskog) , vršeno je bez prethodnog tretmana pošto deponija nije posjedovala potrebnu opremu za izloaciju površina i odvod opasnih tekućina, koje su kontaminirale zemljište i bile prijetnja za podzemne i površinske vode", dodaje on.

Zato je deponija, ekstremno zagađena, dobila atribut "divlja"  i  prijetila je da  ugrozi okolnu životnu sredinu regije i ljudsko zdravlje. Ova,  do nedavno prava ekološka bomba,  sada je jedna od najsavremenijih deponija u Evropi.

"Ona se  sastoji od tijela deponije, obodnog nasipa, izolacionih slojeva, drenažnog sistema, sistema za otplinjavanje, septika opremljenog pumpama za vraćanje lužine na deponiju", ističe  Bekan i dodaje da ovim sistemom prepumpavanja lužine na deponiju, voda ispari, a zagađeni talog ostaje na  deponiji čime je onemogućeno da ni jedna kap prljave i zagađene lužine  prolazi u podzemlje. On navodi da  su   stara, koja se prostirala na površini  od 14 hiljada i 991, 32 metra kvadratna, i nova deponija, površine 21 hiljadu metara kavdratnih, opasane  žičanom ogradom visine dva, a  dužine 845 metara, tako da je spriječen ulazak ljudi i životinja. Na deponiji je zabranjeno bilo kakvo paljenje , a razastiranjem smeća u predviđenim slojevima, kompaktiranjem, prekrivanjem mrežama i inertnim materijalom, spriječeno je raznošenje smeća vjetrom.

Govoreći o infrastrukturnim radovima Bekan navodi da je na Obodini naravljena  komandna zgrada sa hidroforskim postrojenjem za napajanje pitkom i protivpožarnom vodom.Takođe  je obezbijeđeno napajanje električnom energijom, a urađena je i  kolska vaga za mjerenje kamiona koji dovoze otpad.Osnovni ugrađeni materijali na Obodini su   nasipni -  za izravnavanje dna nove deponije, saniranje i zatvaranje  nove deponije , izrada obodnog nasipa, postavljanje izolacione PEHD folije debljine dva i po milimetra, postavljanje geotekstila, bentonita debljine jedan centimetar, drenažnih cijevi dijametra 315 milimetara, filterskog šljunčanog materijala krupnoće osam do 32 milimetra, debljine 30 centimetara i  postavljanje žičane ograde.

Mihajlo Čobelić, rukovodilac nadzorne službe Evropske komisije  govoreći o  cjelokupnom projektu, koji je , ispoštovao sve evropske standarde,   ističe  da su u okviru projekta obučeni i radnici trebinjskog Komunalnog preduzeća  za rukovanje najnovijom  opremom i  da su im data  uputstva za pravilno korištenje deponije.

U ime nevladine organizacije UKODEP,  Sorinel Getau, koordinator za jugoistočnu Evropu napominje, da je  sada, nakon izgradnje deponije, najvažnija senzibilizacija građana kako bi se na adekvatan način otpad odlagao i dopremao do deponije.

Vijek trajanja novoizgrađene  deponije Obodina je  od tri do pet godina, a potom će se razmatrati i mogućnost izgradnje regionalne deponije na ovim prostorima.              D. R.