POVRATNIČKE MUKE

VODA I STRUJA VRAĆAJU ŽIVOT

Malo je naselja u Bosni i Hercegovini u kome su složno djelovali povratnici i u obnovi kuća i u suživotu različitih nacionalnosti, kao što je na Ivanici, povratničkom naselju, koje od rata pripada opštini Ravno.

Povratnici u ovom naselju su najprije živjeli i bez struje, da bi nakon elektro mreže obnovljene prije nekoliko godina, dobili ruralnu telefoniju, a sada se očekuje i realizacija dugo očekivanog projekta vodosnabdijevanja, u čijoj prijeratnoj realizaciji su bili ometeni izbijanjem sukoba.

Istovremeno sa početkom ovog projekta, nastavlja se i projekat dalje elektrifikacije okolnih, oko 30 sela, što će, kako tvrdi potpredsjednik Opštinskog vijeća Ravno, Pero Sredanović, vratiti i život u ova napuštena sela, koja su do rata naseljavali većinom Srbi.

Sredanović kaže da je elektrifikacija već počela u smislu vađenja rupa i sječene trase  za novi desetkilovoltni dalekovod od Ivanice do sela Šćenice, središta Bobana.

“Dalekovod će bez priključaka biti dugačak oko 20 kilometara, dok cjelokupan posao podrazumijeva i priključke, da bi sve to koštalo oko milion i 200.000 maraka”, objašnjava Sredanović.

Prema njegovim riječima, iz opštinske kase u Ravnom izdvojeno je već 100.000 maraka, od državnog Ministarstva za izbjegla i rasljena lica još toliko, a oko 70.000 maraka je obezbijeđeno i od Elektroprivrede Herceg Bosne, da bi se, dobrovoljnim prilozima mještana i njihovim radom, ova cifra zaokružiti na oko 400.000 maraka, što su značajna početna sredstva.

On dodaje da ne može, a da ne izdvoji i do sada veliku pruženu pomoć od opštine Trebinje i njene elektrodistribucije, a značajna pomoć se očekuje i u ovom projektu.

“Elektro Hercegovina” je, kaže, do sada pružila za elektrifikaciju ovog područja, ne samo materijalnu, već i stručni i projektnu pomoć.

SredanoviĆ kaže i to da slijede nove aplikacije prema sva tri ministarstva za izbjegla i raseljena lica, odakle se takođe očekuje dio sredstava.

“Za početak ćemo završiti glavnu trasu, a trafo stanice će biti postavljene tamo gdje ljudi žive, u četiri sela, nakon čega će se raditi još dva kraka prema drugim selima”, objašnjavaju u Mijesnoj zajednici Ivanica, odakle smo saznali da su električnom energijom u cijeloj ovoj oblasti, od oko 40 sela, za sada snabdjeveni samo naselje Ivanica i selo Bobovište.

Istovremeno sa elektrifikacijom ide i projekat vodosnabdijevanja naselja Ivanica, ali i ostalih sela gdje bude interesovanja.

Prva faza izgradnje vodovoda koja je, prema već urađenom elaboratu, vrijedna 520.000 maraka, podrazumijeva samu bušotinu, duboku oko 250 metara, dok kompletan projekat sa razvođenjem cijevi još nije urađen i biće okončan na proljeće.

“U širem rejonu sela Zaplanik će se uskoro raditi dvije bušotine, eksperimentalna i ekspolataciona, nakon čega slijedi postavljanje pumpi i cijevi prema naselju Ivanica i svim onim selima za koja mještani pokažu zainteresovanost za vodovod”, kaže Danilo Mandeganja, predsjednik Mjesne zajednice Ivanica.

On dodaje da su sredstva za bušotinu već obezbijeđena i to oko 200.000 maraka iz budžeta opštine Ravno, dok će ostatak biti obezbijeđen grantom od Vlade Federacije BiH.

Osim pomenutih radova, na Ivanici je već počela izgradnja telekomunikacijskog centra, koji će CLL ruralnu telefoniju zamijeniti priključcima za fiksnu telefoniju, a u toku je i rekonstrukcija putnih dionica od Ivanice do pojedinih okolnih sela.

Obnova kuća u Mjesnoj zajednici Ivanica je ove godine, kako tvrde i Sredanović i Mandeganja, bila u punom jeku, gdje su se po prvi put, sa najviše sredstava, uključila i sva tri mnistarstva za izbjeglice i raseljena lica u BiH.

Ponovnim dovođenjem električne energije u ova sela i završetkom vodosnabdijevanja, stvorili bi se i bolji uslovi za povratak u srpska sela na teritoriji opštine Ravno.

Sa druge strane, na teritoriji ove opštine se polako obnavljaju i sakralni objekti, pa je, poslije sveštanja novoobnovljene crkve u Šćenici na Bobanima, povodom Svetog Vavedenja, slave manastira Zavala, u sklopu manastirskog kompleksa sveštan i novoobnovljeni konak.

U rekonstrukciji konaka su učestvovale obje opštine, i Ravno i Trebinje, resorna ministarstva za izbjegla i rasljena lica oba entiteta, kao i nekoliko trebinjskih privrednika i dobrotvora.

Konak je, kako je rekao otac Vasilije, iguman Zavalski, rekonstruisan u starim gabaritima, uz dogradnju jednog dijela u staklu, u kome će se izrađivati ikone, dok je sam manastir, koji je nakon oštećenja u proteklom ratu, u dobrom dijelu obnovljen zahvaljujući  naporima Eparhije Zahumsko -  hercegovačke i primorske.

“Pod obnovom ne smatramo samo obnovu ove svetinje, već i obnovu monaškog žiovta u manastiru, kao i obnovu njegovog duhovnog života sa mještanima i svim vjernicima koji ovdje sve češće dolaze i sve će više dolaziti”, rekao je ovom prilikom Vladika Grigorije, koji je služio svetu arhijerejsku liturgiju.

On je objasnio da se obnovom konaka stvaraju bolji uslovi za obnavljanje monaškog života u manastiru, jer su u konaku i kelije za monahe, dok obnova samog manastira privlači sve više vjernika koji ovdje nalaze duhovni mir i koji se sve više odlučju da svetu tajnu krštenja obave upravo ovdje.

Tako je uradio i Banjalučanin Nebojša Milićević, zaposlen u Zavodu za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa RS, koji je na Sveto Vavedenje kršten u manastiru Zavala, ispunivši time, kako kaže, želju koja je u njemu rasla godinu dana.

U samo selo Zavalu se za sada vratilo samo nekoliko raseljenih Srba iz ovog kraja, ali sve više njih, kako kaže iguman manastira otac Vasilije, dolaze vikendom, rade zemlju u Popovom polju, a, stvaranjem boljih uslova za bavljenje poljoprivredom, sve više ih nagovještava stalni povratak... V.D.