JEDAN ZNAČAJNI HERCEGOVAČKO - BOKELJSKI ROD

S I K I M I Ć I

Piše: Dr Goran Ž. Komar

Namjera mi je ovim člankom podsjetiti na jedan veoma značajni hercegovački rod koji se istakao u mletačko - turskim ratovima 17. vijeka, a čiji su pripadnici, u određenom broju, preselili u Herceg - Novi. Učiniću to na temelju jednog rada Gligora Stanojevića i sopstvenih skromnih rezultata, istraživanjem u Arhivu Herceg - Novoga. Najprije, pružam integralni prevod molbe mletačkog kapetana Vuka duždu jer ova molba predstavlja gotovo nevjerovatnu familijarnu storiju mirilovićkih Sikimića (1660. živjeli u ovom selu).

Molba kapetana Vuka Sikimića mletačkom Duždu za dodjeljivanje zemlje na teritoriji Herceg - Novog ili Neretve

Prevedri Principe,

Harambaša Jovo Sikimić iz Mirilovića iz Turske bio je otac meni otpuštenom kapetanu Vuku Sikimiću, sluga i vrlo vjerni podanik Vaše uzvišenosti. Oko 1660. godine oslobodio se varvarskog jarma i dobrovoljno sa dva brata i cijelom porodicom pristupio je odano vašoj vlasti, napuštajući domovinu, kuću, imanje i sve ostalo. Postao je hajdučki harambaša i u opasnim bojevima u onome ratu dao je istinske dokaze vjernosti i hrabrosti, ne žaleći znoj i prolivenu krv i u mletačkoj službi zadobio je više rana.

Takođe i njegova braća, moji stričevi, nadmećući se u njihovim dostojnim poduhvatima tako da su pali u onim ratnim vremenima žrtvujući se za mletačku slavu. Moj otac u onome ratu i u vrijeme mira i u poslednjem ratu uvijek je davao dokaze vjernosti, stalne odanosti i velike hrabrosti za vašu uzvišenost. Moj brat Simon sa ne manje revnosti i vatrenog žara služio je vama. Pošto je napravio mnoge dostojne podvige u poslednjem ratu napokon je ostao žrtvovan za slavu mletačkog oružja sa one strane Tare.

Ja, rečeni Vuko Sikimić, ponosan na očeve, stričeve i bratovljeve  zasluge, koji su se žrtvovali da bi dokazali svoju vjeru, da bi zaslužili    državnu milost, gajio sam u svome srcu najveće želje, izlažući se bez straha u svakoj neprilici i opasnosti  za život. Neću da govorim o očevim, stričevim, bratovim i mojim djelima, jer jedan čitav   svežanj    potvrda    uzvišenih generala i drugih mletačkih predstavnika govori o njihovim podvizima u punoj vjeri.

U vrijeme našeg dobrovoljnog prelaska, moj otac je svojim novcem podigao jednu lijepu i prostranu kuću za naše stanovanje i obrađivao je raznu zemlju od koje smo se izdržavali. Prema  mirovnom ugovoru, (poslije Kandijskog rata dovršenog 1669. =  dodao g. Komar) povinovao se mletačkim naređenjima, morao je da napusti kuću i zemlju i nastanio se u Puli  u Istri. Poslije nekog vremena, zbog nezdrave klime, morali  smo  napustiti onu zemlju. Kada je ponovo pokrenut novi rat (1683/84. = dodao G. Komar) prešli smo u Dalmaciju da tražimo novo stanište i novu pomoć u državnoj službi vaše uzvišenosti.

Poslije pada Herceg - Novoga (30. sept. 1687 = dodao G. Komar) pod vaše slavno osvojenje, ovdje se nastanismo i generalni providur Korner mojoj braći Tomašu, Simonu i meni Vuku, dao je kuću i imanja u ravnici Sutorine pod Herceg Novim, koja su pripadala Turčinu Resulu Budaviliću, kao što se vidi iz potvrde njegove ekselencije od 4. aprila 1688.

Poslije povlačenja granica (1701 = dodao G. K.) imanja su ostala u turskoj vlasti, a meni Vuku dodjeljeno  je  oko osam kanapa zemlje u selu Glavice (Glavići na Podima, kasnije baštine Kvekića, Tripkovića, Matkovića = dodao G. K.). Terminacijom uzvišenog gospodina kavaljera Danijela Dolfina Četvrtog, generalnog providura, u ono vrijeme dodjeljen mi je u posjed jedan mlin za ulje u selu Tatarbace (Tatarbašta u Qutom potoku) koji je bio dat Vuku Duranoviću, ali ga je on odbio.

Mlin mi je dat sa obaveznim plaćanjem poreza koji je bio razrezan rečenom Duranoviću. Poslije nekoliko godina ostao sam bez posjeda. Zatim sam se obratio jednom memorijom ovom uzvišenom prestolu i Vaša uzvišenost naredila je ondašnjem generalnom providuru Dalmacije da mi dodjeli dio zemlje koji je dovoljan za izdržavanje moje porodice kao što se vidi iz dukala od 23. jula 1704. godine.

Tada sam se dao na okupljanje jedne čete u Dalmaciji pod komandom moga sina Simona. I kada sam okupio četu trebalo je sa četom da dođem u Italiju, ali sam  sve stvari ostavio nesvršene. Zbog toga nisam insistirao na izvršenju rečenih dukala i pretrpio sam veliku štetu zbog skupljanja čete, zbog dezertiranja iz čete i drugih neprilika, tako da   se  sada nalazim u žalosnom stanju siromaštva, bez dobara i imanja, prinuđen da  izdržavam sinove i mnogobrojnu porodicu koja čami. I ako se ne pouzdam u uzvišenu milost Vaše prevedrosti koja velikodušnom milošću nagrađuje one koji dobro i vjerno služe, pašću u očajanje i tražiću bolju sudbinu sa suzama. 

Ja rečeni kapetan Vuko Sikimić padajući na kraljevski prag vaše prevedrosti, ponizno molim da se ponovi naređenje sadašnjem uzvišenom gospodinu generalnom providuru   da mi dodjeli dovoljno zemlje za izdržavanje moje porodice, sa obavezom da ću uvijek plaćati uobičajenu godišnju desetinu državnoj blagajni i to na teritoriji Herceg - Novog ili Neretve, ili na drugom mjestu, da bih mogao vaskrsnuti iz nemaštine i bijede. Ta bi bila pravična nagrada jednoj porodici koja je sve ostavila u turske ruke da bi postala dobrovoljni podanik Vaše prevedrine, i da bi je zaslužila prolila je znoj i krv i dala je živote u službi Vaše uzvišenosti.

14. decembra 1706.

Ovaj dokument (prevod na srpski) je objavio G. Stanojević, Istorijski zapisi br. 25, knj. 29, 1 - 2, 1972, 171 - 176. Original leži  u  Državnom  arhivu Venecije.

Harambaša i kapetan Vuko Sikimić pominje se i u djelu Jovana Tomića povodom njegovog značajnog učešća u mletačkim operacijama u okolini Herceg - Novog tokom avgusta 1684. godine (Jovan N. Tomić, Poslednje dve godine života i rada harambaše Baja Nikolića Pivljanina (1694. 1695. god.), Beograd, 1901, 13).

Na opsegu hercegnovske opštine, negdašnje Topaljske opštine, Sikimići su živjeli u dva sela: Žlijebi    i  Ratiševina.

U Žlijebima se, kao vlasnik zemlje, u najstarijoj mletačkoj zemljišnoj knjizi Herceg - Novoga, dovršenoj 1690. godine, pominje Šćepan Sikimić sa 5 članova domaćinstva. Prema “Notama od soli“ sela Žlijebi 1. marta 1750. u ovome selu živio je Petar Sikimić sa 8 članova domaćinstva i Tomo sa 5 članova; 1758. godine: Tripo Sikimić sa 8 članova i Tomo Jovanov sa 2 člana a 2. februara 1808. godine u selu je živio Vuko Sikimić (G. Komar, Herceg - Novi. Istorija novska od iskona do pada Venecije, 2006, 362 - 367).

 Sikimići   u  selu Ratiševina su doselili sa Žrvnja u prelomu 19. vijeka, i to braća Petar i Luka. Dakle, ovaj krupni istorijski rod iz Kandijskog i Morejskog rata je  nesumnjivo rod iz Žlijeba. I jedni i drugi Sikimići i danas žive u Novome. (G. Ž. Komar, Planinska sela Dračevice pod vlašću Venecije, Herceg - Novi, 1997, 143 -147).

Dugačka putanja hercegovačkih Sikimića, ispunjena velikim opasnostima i pogibijama kroz dva rata koja su uznemirila čitavi Mediteran, čini izuzetnu ilustraciju  istorijske uloge naših familija koje su se žrtvovale na strani Venecije.

Vidi se iz ove molbe Vuka Sikimića, oni nisu u svim slučajevima izgradili i privilegovani položaj u Mletačkoj republici. Možda je upravo uloga Vukove porodice obilježena istinskim pregnućem ratnika i čistotom dinarske duše starih i istorijski dohvatljivih srpskih familija koje su u svakome poslu davale sve od sebe.

Kroz dva rata 17. vijeka i barem jedan u 18. vijeku (1714 - 18) Sikimići su dotakli i učestvovali na brojnim bojištima čitave dinarske jadranske obale, a  dva puta se prisilno iseljavali nakon mirovnih  konferencija jer su im kuće ostajale na strani Otomanske imperije.

OBILJEŽEN 14. FEBRUAR DAN BORS-a

 SluŽenjem liturgije i parastosa poginulim borcima Vojske Republike Srpske u odbrambeno-oslobodilačkom ratu, u hramu Svetog velikomučenika Cara Lazara, u Trebinju je obilježen 14. februar, Dan Boračke organizacije RS.

Nakon toga, predstavnici Opštinske boračke organizacije, članovi porodica poginulih boraca i RVI, te predstavnici lokalnih vlasti, položili su cvijeće i zapalili svijeće u Spomen sobi poginulih boraca Trebinjske brigade od 1991-1996. godine.

Kako je, ovom prilikom, rekao predsjednik Opštinske boračke organizacije Neđeljko Mićanović, ove godine će se u Trebinju u potpunosti riješiti stambeno zbrinjavanje porodica poginulih boraca i RVI od IV do I kategorije.

On je podsjetio da je sredstvima Vlade RS i Opštine Trebinje izgrađen stambeni objekat sa 32 stambene jedinice na Gradini, te da je u toku izgranja još jednog takvog objekta, čime će se u potpunosti riješiti problem stambenog zbrinjavanja ove kategorije stanovništva na području opštine Trebinje.