NAKON POPLAVA U HERCEGOVINI
ZLOBNE OPTUŽBE IZ FEDERACIJE
 |
| Marko Mitrović |
Nakon desetak dana uporne borbe sa vodom, kada je voda prijetila da ugrozi bezbjednost priobalnih dijelova grada, u Trebinju se ubrzo sve vratilo u normalu. Trebišnjica se vratila u svoje korito, ali otrovne strelice na adresu Hidroelektrana na Trebišnjici gotovo svakodnevno dolaze.
Predstavnici opštine Ravno i vlasti iz Federacije BiH optužili su Hidroelektrane da su krive za poplave u Popovom polju jer nisu pripremile vodostaj u Bilećkom jezeru za nadolazeće vode.
- Optužbe koje ovih dana stižu iz federacije BiH su neargumentovane i neopravdane. Čini mi se da su te optužbe, u stvari, usmjerene ka nekom sasvim drugom cilju. Onima koji stoje iza takvih optužbi mora da bude jasno da su padavine koje su se u vrlo kratkom vremenu dogodile na ovom prostoru, bile uzročnik tih pojava - kaže Marko Mitrović, generalni direktor Hidroelektrana na Trebišnjici.
- Moraju se uzeti u obzir i sopstvene vode o kojima oni ne žele da govore - podsjeća Mitrović - to su vode nizvodno od brane Gorica, mimo Trebinja, kroz čitavo Popovo polje. Nedvosmilene činjenice pokazuju da su od 21. novembra do 28. januara 2009. godine u slivnom području koje ima uticaja na Trebišnjicu, od Čemerna, Bileće, Gacka i Nevesinja palo je, u prosjeku, oko 900 litara po metru kvadratnom, a 21. novembra kota akumulacije Bileća je bila veoma niska i ta činjenica, na neki način bila je od presudnog značaja.
Kota akumulacije 21. novembra - informisao je Mitrović - bila je 361,03 metra nadmorske visine tako da je u u akumulaciji Bileća, u tom trenutku bilo akumulirano 358 miliona 770 metara kubnih vode. U periodu 21. novembra do 31. januara u akumulaciju Bileća je doteklo ukupno milijardu 308 miliona i 305 hiljada metara kubnih vode a u akumulaciju Trebinje 321 milion, 552 metara kubnih vode kao posljedica međudotoka...
- U pitanju su izuzetno visoki prosječno ostvareni dotoci i međudotoci. Kada saberemo sve ove stavke jasno je da smo bili prinuđeni da upravljamo sa gotovo dvije milijarde kubnih metara vode. Dakle, u jeku najvećih padavina u akumulaciji Bileća bilo je milijardu i 667 miliona kubnih metara vode. Ako znamo da je kapacitet akumulacije milijardu 277 miliona i 600 hiljada metara kubnih vode do kote 400, do koje je dozvoljeno punjenje akumulacije, onda vidimo da je to 31 posto više nego što akumulacija može da prihvati - kaže Mitrović.
Komentarišući tvrdnje iz Bileće da su HET krivim tumačenjem Zakona o naknadama za korišćenje prirodnih resursa u svrhu proizvodnje električne energije od 2003. godine do danas oštetile opštinu Bileća za skoro 6 miliona maraka, Mitrović odgovara da ovakve optužbe što se tiče HET-a nisu opravdane...
- Donošenjem Zakona o korištenju privrednih resursa u svrhu proizvodnje električne energije objavljeno 23. oktobra 2003. godine definisano je šta taj Zakon prediđa.U zakonu se jasno kaže da naknada za korištenje hidroakumulacijskih objekata iznosi 0,005 KM po proizvedenom kilovat času. U to vrijeme pojavila se i određena dilema u tumačenju Zakona i formirana je zajednička komisija sa predstavnicima opština Trebinje i Bileća i HET-a. Ta zajednička komisija je formirala radnu grupu od stručnih ljudi iz HET-a koji su izradili upustvo o primjeni tog Zakona imajući u vidu da imamo dvije akumulacije, sistem Hidroelektrana u Dubrovniku i sve ostale okolnosti.
Tada je, kaže Mitrović, zatraženo i mišljenje od Ministarstva privrede, energetike i razvoja.
- Ministarstvo se izjasnilo da bi naknada za potpoljeno zemljište Akumulacije Gorica pripala opštini Trebinje a visina naknade bi zavisila od procentualnog učešća proizvodnje HET Trebinje 2 i Dubrovnika ostvarenih iz Akumulacije Gorica bez uticaja akumulacije Bileća. Naknada za ostvarenu prizvodnju električne energije na Hidroelektrani Trebinje 1 i preostalog dijela Trebinje 2 i Dubrovnika, dijelila srazmjerno procentu oduzetog zemljišta od opština Bileća, Trebinje i Nikšić u akumulaciji Bileća.
Takva uputstva su u primjeni i danas. Možda bi neki drugi pristupi doveli i drugačije raspodjele ali to je stvar veoma stručnog pristupa problemu i mislim da, u tom pravcu, eventualno treba raditi, kaže Mitrović.
R.MIJANOVIĆ