TREBINJSKI DANI VINA, SIRA I PRŠUTA

hrana i vino oslonac privrede

U organizaciji Udruženja vinogradara i vinara istočne Hercergovine „Vinos“, sa sjedištem u Trebinju, u Sportskoj dvorani „Miloš Mrdić“  je održana, četvrta po redu, gastro -turistička manifestacija pod nazivom „Trebinjski dani vina, sira i pršuta“.

Manifestacija je okupila uglavnom istočnohercegovačke vinare, proizvođače sira, meda i suhomesnatih proizvoda, ali je bilo i proizvođača iz ostalih dijelova Republike Srpske.

Ovu, sada već tradicionalnu i prestižnu manifestaciju u oblasti domaćih brendova, otvorio je ministar poljopri­vrede, vodoprivrede i šumarstva u Vladi RS Radivoje Bratić, istakavši da svi ovi proizvodi predstavljaju zaštitni znak Hercegovine.

„Moramo imati na umu da su i vino, ali naročito zdrava hrana, razvojne šanse, ne samo ovoga kraja, već i cijele Republike Srpske, a manifestacija toj činjenici daje veliki doprinos“, istakao je ministar Bratić.

Predsjednik „Vinosa“ Zoran Vukoje je, budući da je ovo udruženje organizator manifesta­cije, istakao da je njen cilj okupljanje proizvođača autohtonih vina i prehrambenih proizvoda ovoga kraja, kako bi se oni valorizovali i zaštitili kao takvi.

VINA SVAKE GODINE BOLJA

Da su hercegovačka vina svake godine sve bolja potvrdio je i ovogodišnji njihov sajam, ali i prva imena iz oblasti poljopri­vrede u Republici Srpskoj koja su se okupila na savjetovanju agro­noma u Trebinju.

Kao iskusni poznavaoci do­brih vina, ali i još iskusniji proizvođači, porodica Vukoje je i ove godine na svome štandu ponudila široku paletu „božanske kapljice“, ali i prehrambene proizvode koji uz nju idu, jer, kako kaže Zoran Vukoje, vino se pije viljuškom.

On je najavio da će ovu godinu „Podrumi Vukoje“, osim prve berbe na vinogorju Zasad polje, obi­lježiti i takozvano Carsko Vino, napravljeno od odabranih sorti žilavke, čija je prva degustacija bila prošle godine.

On je i ovom prilikom najavio prve boce šampanjca Republike Srpske, koji će se proizvesti od specifičnog klona „šardonea“, ali, s obzirom da se radi po najkvalitetnijoj tehnologiji, trebaće da odleži nekolike godine.

Njegove kolege, porodica Sekulović iz Trebinja, pokrenula je ozbiljniju proizvodnju prije sedam – osam godina, iako su njihovi preci u selu Orahu kod Ivanice proizvodili vina od starih sorti, vranac od takozvane „plavke“ i slično.

„Mi i sada nastavljamo tu tradiciju, na malo savremeniji način, ali, uz domaće autohtone sorte „žilavka“ i „vranac“, vina pravimo i od „kabernea“, „merloa“, „žilavke“ i slično.

Ono što je ipak bitno jeste činjenica da su na sličan način vina pravili i naši preci, u smislu njihovog čuvanja i potrebnog odležavanja da bi se dostigla punoća. Mogu da kažem još to da se, i pored novih sorti, kod nas najbolje prodaje naš autohtoni vranac, koji najviše i proizvodimo“, kaže vlasnica ove vinarije Bosiljka Sekulović.

Ona dodaje da su započeli i proizvodnju „barik“ vina, ali, s obzirom da ovo vino treba odležavati u specifičnim oko­lno­stima hrastovih, nagorelih bačvi, ono još nije dostiglo svoju punoću i tek treba da se izbaci na tržište.

Andrija Lečić, vlasnik istoimene vinarije, je jedan od prvih vinara Trebinja koji se ovim zanatom počeo baviti ozbi­ljnije.

„Vinarija je zvanično krenula sa radom 1997. godine. Do tada smo pravili vina za vlastite potrebe i samo ponešto pro­davali, ali, kada smo uvidjeli da potražnja raste, i mi smo pokrenuli malo širu porizvo­dnju“, kaže Lečić.

Iako je proširenje kapaci­teta zahtijevalo i više sirovine, Lečići, koji imaju oko 1.500 čokota loza, kažu da sada jedan dio grožđa i dokupljuju, ali su njihova vina i rakija lozovača za sve te godine ostali isti.

Andrija kaže da se promije­nila samo količina proizvedenog pića, jer su krenuli sa dvije do tri hiljade litara, a danas proizvode desetak do dvanaest hiljada litara.

I u ovoj se vinariji, kažu, najviše traži, najviše proizvede i najprepoznatljivije je vino „vranac“, koje oni proizvode pod nazivom „Sveti Klement“.

Nijedna od pomenutih vinarija nema problema oko prodaje, iako je trenutno evide­ntan mali zastoj zbog opšte ekonomske krize, što najbolje govori o njihovom kvalitetu.

VINA SE PIJU VILjUŠKOM

A da se vina zaista piju viljuškom potvrđeno je na štandu D.O.O. „Vizion“iz Rogatice, čiji jedan od vlasnika Danko Nerić koji firmom gazduje sa svojim bratom Slavkom, kaže da je ovaj zanat porodična tradicija još od šezdesetih godina prošlog vijeka, i da su svojim delikatesima već osvojili brojno tržište.

„Zapošljavamo stotinjak radnika i imamo maloprodajne objekte na Plama, Sokocu, Foči, Rogatici, a snabdijevamo i šire bosanskohercegovačko tržište, sve do Trebinja“, kaže Nerić.

Na njihovom štandu, u širokoj paleti suhomesnatih proizvoda, specijalitet je ipak bila punjena prasetina, čiji je vizuelni izgled bio jednako dobar kao i ukus.

Iako majstori nerado daju recepte za svoje specijalitete, Nerići kažu da je za ovaj potrebno mlado prase oko dvadesetak kilograma žive vage, kome se izvadi utroba i sve kosti, ali bez skidanja glave i nogu.

Ono se nakon toga filuje različitim vrstama povrća i začina, ali i raznim pršutima, kobasicama, kulenima i na kraju ispeče u peći.

Osim mesa, Sajam je prikazao i bogat asortiman hercegovačkih sireva i kajmaka koji se takođe izuzetno slažu sa vinom.

Jedan od ovih proizvođača je i bilećka „Mljekara Pađeni“, koja je i prošle godine privukla veliki broj posjetilaca Sajma, a i sam vlasnik Nenad Vukoje kaže da posjete sajmovima imaju pozitivan efekat, jer su svi posjetioci i njihovi potencijalni kupci.

On kaže da se njihovi proi­zvodi, osim Hercegovine, od prošle godine prodaju i u Sa­rajevu, gornjem platou Romanije, Sokolac, Pale, Višegrad, Roga­tica, te da prodaja ide bolje od očekivane.

„Sredili smo sve potrebne sertifikate i već se pripremamo za izvoz prema Crnoj Gori, koja nam je i najbliže“, kaže Vukoje.

On dodaje da „Mljekara Pađeni“ svake godine proširuje kapacitete, pa i ove godine slijedi proširenje od 20% u odnosu na prošlu godinu.

„Mljekara Pađeni“ vrši otkup mlijeka od preko 300 doma­ćinstava iz Bileće, Berko­vića, Gacka sa preko 1.200 muznih grla, od kojih se svaki dan preradi oko sedam do osam hiljada litara mlijeka, a u kvalitet proizvoda se u Hercegovini uvjerilo gotovo svako domaćinstvo.

Nakon gozbe na svim pome­nutim štandovima, koja je bila priređena ne samo u vidu vina, delikatesa i raznih vrsta herce­govačkih sireva, sve je na Sajmu zaslađeno medom Pčelarske zadruge „Žalfija“ iz Trebinja, koja već dugi niz godina okuplja brojne hercegovačke pčelare.

Na Sajmu su se predstavili različitim proizvodima od meda, a, s obzirom na ljekovitost ovog slatkog proizvoda, ne treba ni pominjati da je na njihovom štandu bila ogromna gužva, kao uostalom na cjelokupnoj ovoj  manifestaciji ...

V.Duka

VALORIZACIJA VINA I HRANE

„Dobro vino, dobra hrana, dobar med – dobar sajam“, ovako je kometarisao „Trebinjske dane vina, sira i pršuta“ Sorinel Getau, Šef kancelarije italijanske nevladine organizacije UKODEP za Jugoistočnu Evropu, koja se bavi valorizacijom poljoprivrednih proizvoda ovoga kraja.

On je rekao da promociju Sajma treba uvijek jačati, kao i poboljšavati svake godine sajamsku ponudu.

Sorinel je dodao da je povratak na tradicionalnu proizvodnju hrane najbolji način da se promoviše i poljoprivreda i turizam ovoga kraja, u čemu UKODEP pruža veliku podršku Pčelarskoj zadruzi „Žalfija“, proizvodnji graha poljaka, kao i proizvođačima vina koji su uključeni u njihove promotivne aktivnosti.